مروری بر وضعیت فوتبال در سال ۱۴۰۲: سال عروج فوتسال و افول فوتبال
سال ۱۴۰۲ در حالی به پایان رسید که فوتبال افغانستان یک سال پر از تلاطم را توآم با موفقیت در فوتسال و آنارشیزم در فوتبال سپری نمود. فوتبالنامه در زیر به مهم ترین رویدادها و عملکرد افغانستان پرداخته است:
سال ۱۴۰۲ سال موفقیت فوتسال بود. در این سال نه تنها اینکه افغانستان در مسابقات قهرمانی فوتسال مرکز آسیا به نائب قهرمانی رسید که بلکه در مقدماتی جام فوتسال ملت های آسیا نیز با اینکه در یک گروه سخت قرار گرفته بود، برای اولین بار توانست به جام فوتسال ملت های آسیا صعود کند. نائب قهرمانی در مرکز آسیا که با شکست دادن تیم ازبیکستان حاصل شده نویدگر سال خوب برای فوتسال بود. افغانستان در راه رسیدن به مقدماتی جام فوتسال ملت های آسیا به مشکل دریافت ویزای عربستان برخورد طوری که اولین مسابقه اش با یک روز تاخیر در مقابل عربستان صورت گرفت. افغانستان در این مسابقات عربستان و ماکائو را شکست داد و با اندونیزیا نیز مساوی کرد و بدین ترتیب منحیث سرگروه برای اولین بار افغانستان به جام فوتسال ملت های آسیا راه پیدا نمود.
نکته مثبت دیگر امسال باز هم به فوتسال ارتباط می گیرد. برای اشتراک در جام فوتسال ملت های آسیا، تیم ملی اردوگاه های متعدد آمادگی برگزار نموده است و یک برنامه خوب برای اشتراک در جام ملت های آسیا ریخته است. این نوع آمادگی که با حمایت شرکت صداقت مهیا شده است، در تاریخ افغانستان بی مثال است.
دومین نکته مثبت این سال عبور افغانستان از مرحله پلی آف مقدماتی جام جهانی بود. به دلیل رده بندی پایین، افغانستان مجبور شد تا در مرحله پلی آف با منگولیا دو مسابقه رفت و برگشت برگزار کند. با اینکه افغانستان از حضور عبدالله المطیری منحیث مربی رنج می برد، اما بازیکنان عزم خود را برای صعود جزم کردند و این امر حاصل شد. استخدام عبدالله المطیری یکی از اشتباهات بزرگی بود که یوسف کارگر متحمل شد. انتخاب او توسط کارگر و زیر فشار طالبان صورت گرفت. معاش المطیری را فدراسیون فوتبال قطر می پرداخت. المطیری در ماه های نخست مربیگری خود بسیار ناشیانه رفتار کرد و فکر می کرد می تواند به بازیکنان داخل کشور اتکا کند، باوری که با حضور بسیار ضعیف افغانستان در مسابقات قهرمانی مرکز آسیا غلط ثابت شد. افغانستان در آن مسابقات از میان ۷ تیم اشتراک کننده، هفتم شد. المطیری اما به این اشتباه خود پی برد و برای مسابقات مقدماتی جام جهانی، تقریبا همه بازیکنان خوب افغانستان را که در بیرون کشور بازی می کنند را گرد هم آورد.
عبدالله المطیری که تجربه جالب در مربیگری تیم ملی نداشت و حاشیه های زیادی برای تیم ملی ایجاد کرد قبل از مسابقه دوم با منگولیا عملا کنار گذاشته شده بود که همین امر باعث شد تا فدراسیون بدنبال گزینه جانشین باشد. بعد از سبک و سنگین کردن های فراوان، اشلی ویست وود منحیث مربی انتخاب گردید. او تجربه مربیگری در هیچ تیم ملی ندارد اما با فوتبال جنوب آسیا آشناست زیرا سال ها در فوتبال هند مربیگری کرده است. ویست وود در مقابل قطر و کویت نتوانست نمایش خوبی از تیم خود ارائه دهد و افغانستان متحمل دو شکست فاحش گردید، اما با توجه به شرایط که فوتبال افغانستان داشت، توقع اینکه افغانستان در مقابل قطر و کویت نتیجه می گرفت، درست نبود. اشلی ویست وود در دو مسابقه اول خود منحیث مربی یک تعداد زیاد بازیکنان را در اختیار نداشت، اما در ماه های بعد توانست اکثر بازیکنان معترض را به تیم ملی برگرداند که این عمل او برای آینده تیم ملی بسیار مهم تلقی می گردد. ویست وود هنوز محک زده نشده و عملکرد تیم تحت نظر او در دو مسابقه آتی مقابل تیم هند بهترین معیار برای مربیگری او می باشد.
دو پیروزی مقابل منگولیا باعث شد تا تیم ملی اندکی در رده بندی فیفا صعود کند اما در کل روند حضور تیم ملی در رده بندی فیفا منفی بود و در ختم سال ۱۴۰۲ افغانستان در رده ۱۵۸ قرار دارد.
تغییر مکان میزبانی مسابقات افغانستان از تاجیکستان به عربستان هم اثرات منفی داشت. هر چند این تصمیم به دلیل حمایت های فدراسیون فوتبال عربستان اتخاذ شده است، اما مشکلات ویزا و هوای نا مناسب انتظار می رود برای تیم ملی نتایج بدی را به بار بیاورد.
افغانستان در مسابقات رده سنی ۱۷ سال هم عملکرد بدی نداشت. در مسابقات ۱۷ سال مرکز آسیا افغانستان سوم شد. هم چنین، افغانستان که برای دومین بار به مرحله نهایی قهرمانی نوجوانان آسیا راه یافته بود تنها یک پیروزی کسب کرد. در سایر رده های سنی، افغانستان عملکرد بدی داشت. به عنوان مثال در مسابقات ۲۳ سال و ۲۰ سال مرکز آسیا، نتایج تیم افغانستان فوق العاده بد بود. افغانستان هم چنین از مسابقات المپیک آسیایی کنار کشید که این تصمیم به دلیل آماده نبودن تیم افغانستان و انتظار شکست اتخاذ گردید.
اما ناکامی های فوتبال افغانستان در این سال کم نبودند.
ورزش بانوان هم چنان ممنوع بود و فدراسیون فوتبال افغانستان نتوانست از فیفا برای پرداخت معاش کارمندان و سایر مصارف خود در داخل کشور پولی از فیفا کسب نماید. این وضعیت کارمندان فدراسیون را در وضعیت بسیار بد اقتصادی قرار داده است. بنابر نبود بودیجه، فدراسیون هم چنین نتوانست بسیاری از فعالیت های خود را در داخل کشور به مرحله اجرا بگذارد.
اما مهمترین بحران در فوتبال کشور زمانی ایجاد گردید که ۲۱ بازیکن تیم ملی علیه یوسف کارگر و اسلام الدین امیری اتهام تبانی و فساد هیات رهبری فدراسیون را مطرح ساختند. این اتهامات هم اکنون توسط فیفا در حال بررسی است، هر چند عدم تصمیم گیری توسط فیفا باعث شده تا یوسف کارگر احساس پیروزی کند و چند بازیکن از جمله نور حسین، فرشاد نور، فیصل شایسته و عمران حیدری را به تیم ملی دعوت نکند. این امر باعث شد تا کارگر بدنبال کسب مشروعیت برود و با راه اندازی کنگره فدراسیون، بخواهد خود را مشروع جلوه دهد. کنگره نصاب قانونی را نداشت و تصامیم آن هم جنبه اجرایی نداشت، به جز اینکه حافظ احمد جان زدران که معاون اداره ورزش طالبان و برادر معاون نخست وزیر طالبان است، را منحیث معاون فنی فدراسیون تعیین نماید که البته معلوم نیست این تصمیم مورد تائید فیفا قرار گرفته است یا خیر. مهمترین اجندای فدراسیون که باید برگزاری انتخابات باشد به شکل سمبولیک وارد اجندای کنگره شد و با اینکه تا ماه آگست زمان زیادی باقی نمانده، فدراسیون برنامه عملی برای برگزاری انتخابات روی دست ندارد.
در این سال، ترک کادرهای فوتبال افغانستان ادامه پیدا کرد. مربیان، داوران و سایر کدرها به دلیل حضور طالبان، کشور را ترک نمودند و در کشورهای دیگر پناهنده شدند و این روند هم چنان ادامه دارد. این روند چنان گسترده است که حتی بهرام صدیقی که جدیدا منحیث سکرتر جنرال تعیین گردیده بود هم کشور را ترک کرد و هم اکنون در خارج از کشور به سر می برد.
مداخله طالبان در امور فدراسیون به اشکال مختلف ادامه یافت و تصامیم کمیته اجرایوی تحت فشار آقای زدران صورت می گرفت. اداره ورزش طالبان هم به شکل مستقیم در برکناری سکرتر جنرال قبلی و سخنگوی فدراسیون نقش داشتند. با این حال، فیفا در برابر این مداخلات سکوت اختیار کرده است شاید به این دلیل که از ایجاد وضعیت بدتر از این در هراس است و آن گاه تعلیق فوتبال افغانستان تنها راه برای فیفا خواهد بود. طالبان هم چنین در این سال از زمین های فوتبال برای تطبیق مجازات اعدام و سایر مجازات ها مثل شلاق زدن استفاده کردند که این خود فیفا را در وضعیت بسیار سختی برای کمک به فدراسیون فوتبال افغانستان قرار داده است.
